Gehucht: Boekent

Gemerts mooiste, de Blauwe Kei, een van de boerderijen in het oude gehucht Boekent

Boekent is een straat en buurtschap ten zuiden van Gemert. Het gaat terug tot de 13e eeuw, zoals ondermeer blijkt uit de zeer oude boomstamwaterput die er gevonden is. Het bestaat uit de kruising van de straten Boekent, Kromstraat, Broekstraat, Oudestraat en de inmiddels verdwenen Schenkstraat. De naam werd vroeger als Boekhout geschreven, wat Beukenbos betekent. Het dankt zijn ontstaan uit zijn ligging op een kruispunt van oude wegen. Op de eerste plaats de oude route van Bakel (Oude Bakelseweg) naar Gemert (Oudestraat). Deze weg splitste op Boekent in een weg naar Handel (voormalige Schenkstraat). Bovendien sluit hier ook de oude weg van Gemert naar Helmond (Kromstraat) aan en de weg van Gemert naar De Mortel (Zandstraat). Tenslotte liep er een weg van Boekent richting het broek, het moerasbos, (Broekstraat). Sinds jaar en dag staat er bij deze kruising een hagelkruis.

Er zijn op Boekent in de Kromstraat en in de aangrenzende Broekstraat een reeks fraaie boerderijen te vinden. De mooiste is De Blauwe Kei uit 1734; gebouwd als boerderij annex herberg, waardoor een relatief groot woongedeelte aanwezig is. Verder liggen in het gehucht Boekent ook een krukhuis, een dwarshuis, een kortgevelboerderij, een hoekgevelboerderij en een aantal langgevelboerderijen. De langgevelboerderij is een recent type boerderij. Vóór 1860 werden er in Gemert geen langgevelboerderijen gebouwd. Ook deze diversiteit van boerderijvormen verwijst daarom naar de ouderdom van het gehucht.

Nagenoeg alle boerderijen hadden namen. Zo stonden en deels staan op Boekent: Mughof, de kortgevelboerderij en thuisweverij Traanpot, de Blauwe Kei Spilkorf, de Roskam, waar in 1897 een coöperatieve boterfabriek werd opgericht, en Ter Ynden. Sommige hoeven hebben hun luiken nog geschilderd in de kleuren zwart en wit, wat de kleuren van de Duitse Orde zijn. Aan de rand van het gehucht Boekent lag in het verleden de Hoeve Ter Ynde. Deze was genoemd naar de ynden, en dat waren hekken die dienden ter afsluiting voor loslopend vee. Deze hoeve is in de 20e eeuw afgebrand en nimmer meer heropgebouwd. Recent zijn alle huizen in de Kromstraat en de Broekstraat voorzien van naamborden.